Abeltzaintza estentsibo batean hesi fisiko bat jartzeak eta mantentzeak benetako kostua du: lanaldiak, zutoinak, alanbrea, ekaitzen ondorengo konponketak, eta larreak txandakatu behar direnean perimetroa mugitu ezin izatea. Abeltzain askorentzat hesia ez da irtenbide bat, beste arazo bat baizik.
Zer da abereentzako hesi birtuala?
Hesi birtuala GPSan oinarritutako eusteko sistema bat da, eta ez du inolako azpiegitura fisikorik behar. Abeltzainak lursailaren perimetroa mapa digital batean marrazten du mugikorreko aplikazio batetik, eta animalia bakoitzak daraman lepoko adimendunak denbora errealean detektatzen du muga horretara hurbiltzen den.
Zutoinik ez. Kablerik ez. Lurrean ezer instalatu beharrik ez.
Hesi elektriko tradizionalarekiko alde nagusia da perimetroa guztiz malgua dela: mugikorretik alda daiteke minutu gutxitan, lursailera joan gabe. Horri esker, adibidez, larreen txandaketa erraz kudea daiteke, edo lursail berean eremu jakin batzuk baztertu barneko hesirik jarri gabe.
Nola funtzionatzen du hesi birtualak?
Hiru elementutan oinarritzen da: aplikazioa, lepokoa eta animaliaren ikaskuntza-protokoloa.
Aplikazioarekin perimetroa mapan marraztu, animaliak itxitura bakoitzari esleitu eta lursailaren barruan bazterketa-eremuak zehaztu daitezke, hala nola urmaelak, laboreak edo eremu sentikorrak. Dena mugikorretik kudeatzen da, joan-etorririk gabe.
Lepokoak etengabe kontrolatzen du animaliaren GPS kokapena. Animalia muga birtualera hurbiltzen denean, lepokoak soinu-abisu bat igortzen du, eta haren maiztasuna pixkanaka handitzen da. Animaliak atzera egin beharrean aurrera jarraitzen badu, intentsitate txikiko zuzenketa elektriko bat jasotzen du (0,2 J), hesi elektriko arrunt batenaren antzekoa. Animaliak atzera egiten badu, seinalea berehala gelditzen da.
Ikaskuntza da teknologia hau lehen aldiz ezagutzen dutenak gehien harritzen dituena: animaliek 4 eta 7 egun bitartean ikasten dute perimetro birtuala errespetatzen, entrenamendu-protokolo progresibo bati jarraituz. Lehenik dagoen itxitura fisiko baten barruan, eta gero muga birtuala pixkanaka barrurantz mugituz. Prozesua amaitutakoan, taldeak bere kabuz errespetatzen du perimetroa, zuzenketarik behar gabe.
Zer abeltzaintza motatan du zentzua?
Hesi birtuala ez da denentzako irtenbide egokia, eta garrantzitsua da hori ulertzea zure abeltzaintzan bat datorren baloratu aurretik.
Ondo egokitzen da:
- Lursail handiko abeltzaintza estentsiboan, hesi fisikoa jartzeak kilometroko kostu handia duenean.
- Errentan edo aldi baterako erabiltzen diren lursailetan, azpiegitura iraunkorrean inbertitzea interesgarria edo posible ez denean.
- Larreak maiz txandakatzen dituzten eta perimetroa kostu gehigarririk gabe mugitzeko malgutasuna behar duten abeltzaintzetan.
- Baztertu beharreko eremuak dituzten lursailetan (urmaelak, ondoko laboreak, mendia), barneko hesirik jarri nahi ez denean.
Gutxiago egokitzen da:
- Zuhaitz trinkoko edo nabeak dituzten eremuetan, GPSak zehaztasuna gal dezakeelako. Kasu horietan, muga birtualaren eta edozein hesi fisikoren artean gutxienez 20 metroko tartea uztea gomendatzen dugu.
- Zezenak dituzten taldeetan, sistema batzuk oraindik baliozkotze-fasean daudelako.
- Eguzki-erradiazio gutxiko aldi luzeak dituzten neguetan, lepokoa eguzki-kargaren menpe badago, nahiz eta hori aplikaziotik kontrola daitekeen.
Zenbat balio du abereentzako hesi birtual batek?
Hesi birtualeko sistema baten prezioa hiru faktoreren araberakoa da batez ere: hornitu beharreko animalia kopurua, GPS lepokoa dagoeneko duten edo erosi behar den, eta ordainketa-eredua (lepoko bakoitzeko hasierako ordainketa bat eta urteko kuota bat).
Hesi fisikoarekin ez bezala, hesi birtualaren kostua ez da handitzen lursailaren tamainarekin. 500 hektareako lursail bat birtualki «hesitzeak» 50ekoak adina balio du, kostua animalia kopuruaren araberakoa delako, ez perimetroarena.
Modu zuzenean alderatzeko, merezi du abeltzaintza estentsibo arrunt batean hesi fisiko batek duen benetako kostua kalkulatzea. Abeltzaintzako edo ehizako hesi bat instalatzeak, zutoinak, sarea eta eskulana barne, erraz gaindi ditzake 3.000-5.000 € kilometroko lur irregularrean. Horri urteko mantentzea eta ekaitzen edo faunaren kalteen ondorengo konponketak gehitu behar zaizkio. Zenbait kilometroko perimetroa duten abeltzaintzetan, inbertsioa oso handia da.
Hesi birtualak azpiegitura-kostu hori kentzen du eta animaliako kostu bihurtzen du: lepoko bakoitzeko hasierako ordainketa bat eta urteko kuota bat.
Rumi PRO, Innogandoren hesi birtualeko lepokoa, 2027ko udaberrian egongo da eskuragarri, urteko eta lepoko bakoitzeko 22,80 €-tik aurrera. Prezio zehatza animalia kopuruaren araberakoa da; beraz, errazena zure abeltzaintzarako proposamen bat eskatzea da.
Jakin nahi duzu hesi birtuala zure abeltzaintzarako egokia den?
Innogandon abeltzaintza bakoitza aztertzen dugu irtenbide bat gomendatu aurretik. Zalantzarik baduzu sistemak zure lursailean funtzionatuko lukeen edo zure animalia kopuruaren araberako prezioa jakin nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta konpromisorik gabeko proposamen bat prestatuko dizugu.
